Það er alltaf sérstök stemning sem fylgir því að ferðast til útlanda. Upplifunin verður enn sérstakari þegar ungabarnið og eiginmaðurinn eru skilin eftir heima, hvað þá þegar þetta er í fyrsta skiptið sem skilið er við barnið til lengri tíma en í nokkra klukkutíma.
Þetta voru aðstæðurnar sem ég var í síðastliðinn janúar. Eftir níu mánuði inni á heimilinu þar sem dóttirin var í aðalhlutverki alla daga og allar nætur var ég allt í einu millilent í Kaupmannahöfn og förinni heitið til Finnlands. Ég get varla lýst líðan minni. Ég var svo guðslifandi feginn að komast út, vera ég sjálf og gera hluti fyrir mig. Allt í einu var ég ekki bara mamma heldur svo miklu meira. Á sama tíma upplifði ég þó nagandi samviskubit yfir því að vera svona fegin og þrá frelsið svona heitt. Af hverju gat ég ekki bara verið sátt við mitt hlutskipti og elskað að vera heima alla daga með barninu mínu eins og konurnar í bandarísku bíómyndunum.
Í þessum þungu þönkum gekk ég um fríhafnarsvæðið og leitaði að einhverju til að svala kaupæðinu sem grípur mig alltaf á flugvöllum. Allt í einu rak ég augun í litla bókabúð. Það sem vakti athygli mína á búðinni var bleikleit bók sem prýddi heila hillu en titill bókarinnar var mjög sérstakur. Þýddur yfir á íslensku er hann Það er sérstakur staður í helvíti fyrir konur sem ekki hjálpa hver annarri (á sænsku: Det finns en särskild plats i helvetet för kvinnor som inte hjälper varandra). Ég stóðst ekki mátið og keypti eintak.
Eftir klukkutíma flugferð í viðbót var ég lent í Finnlandi. Ég var himinlifandi að vita að við tæki fimm tíma rútuferð. Ég sem hef aldrei getað þolað rútur. Ástæðan? Jú, bókin átti hug minn allan og ég ætlaði að klára hana áður en ég kæmi á áfangastað. Bókin sem er skrifuð af Lizu Marklund og Lottu Snickare er hreint út sagt frábær. Í bókinni er tekið á stöðu kvenna og því velt upp hvernig við endum í þessum hefðbundnu kvennahlutverkum og persónulegu krísum, líkt og ég upplifði á flugvellinum, án þess þó að vera fyllilega meðvitaðar um hvernig það kemur til.
Þessar hnitmiðuðu en um leið húmorísku konur staðhæfa að það séu engir töfrar, náttúrulögmál né neitt guðdómlegt við kynjamisréttið í samfélaginu heldur sé það afleiðing af hefðum, fordómum og pólitískum ákvörðunum. Þetta rökstyðja þær í þremur hlutum bókarinnar. Í fyrsta hlutanum er fjallað um uppeldi stráka og stelpa. Frá fæðingu er komið ólíkt fram við kynin og með þessu móti segja þær að komin sé á nokkurs konar uppskrift að kvenkyns og karlkyns börnum. Í öðrum hluta bókarinnar er farið í það hvernig þessar uppskriftir, það er ólíkt uppeldi, mismunandi væntingar og framkoma, hafa áhrif á menntun, starfsframa og líf kvenna og karla. Í síðasta hluta bókarinnar velta þær upp þeirri spurningu hvernig kvenmenn eigi að komast af og “meika það” í hinu karlæga samfélagi.
Ég held að bókin hafi bjargað ferðinni fyrir mér. Eftir lesningu sem þessa er einfaldlega ekki hægt að vorkenna sér mikið yfir því að vera stödd í útlöndum í frábærum félagsskap þó að dóttirin sé skilin eftir heima hjá pabba sínum.
Greinin birtist á vefritinu Lata stelpan 20. júní 2006