Á dögunum birtist frétt þess efnis að menntamálaráðherra ynni að því að sameina Fjöltækniskólann og Iðnskólann í Reykjavík. Það kemur svo sem ekkert á óvart að Sjálfstæðisflokkurinn vilji fjölga einkaskólum og draga úr ríkisumsvifum enda hefur menntamálaráðherra aldrei farið leynt með aðdáun sína á einkareknum skólum. Í þessu samhengi sagðist hún vera sannfærð um að einkarekstur í skólakerfinu hafi leitt til farsældar fyrir allt skólasamfélagið. Þessi orð vöktu mig til umhugsunar.
Einkaskólar og einkaskólar eru ekki endilega það sama. Sumir skólar rukka himinhá skólagjöld á meðan að aðrir skólar eru fjármagnaðir að mestu af ríkinu og nemendur greiða sambærileg gjöld vegna náms og hjá opinberum skóla. Þetta er nokkuð sem verður að hafa í huga þegar til stendur að einkavæða stærsta framhaldsskóla landsins, með um 2.200 nemendum. Auk þess að vera stærsti framhaldsskóli landsins er nefnilega um að ræða stærsta iðnskóla landsins, og nemendur hans koma alls staðar af landinu. Við erum því ekki einungis að ræða um iðnskóla heldur í raun framtíð iðnmenntunar í landinu öllu. Á meðan staðan er sú að nemendur geta ekki stundað iðnám að eigin vali nálægt sinni heimabyggð er hreint út sagt ekki réttlætanlegt að hið opinbera ætli að fría sig ábyrgð á iðnnámi og færa starfssemina í hendur einkaaðila.
Það er því gott og blessað að menntamálaráðherra telji einkarekstur skóla leiði til farsældar fyrir skólasamfélagið. Ég vil hins vegar leggja meiri áherslu á það hvort að slík stefnubreyting sé góð fyrir samfélagið í heild sinni. Hver er stefna ríkisstjórnarinnar um iðnám á Íslandi? Er með þessum gjörningi verið að veikja stoðir velferðarþjóðfélagsins og skerða jafnrétti til náms á framhaldsskólastigi? Það er spurningin sem við þurfum að svara áður en haldið er áfram. Munu nemendur þurfa að greiða há skólagjöld eftir einkavæðinguna og mun áfram verða boðið upp á fjölbreyttar námsleiðir, þar með taldar námsleiðir sem ekki borga sig fyrir einkaaðila?
Það eru ekki góð vinnubrögð að þingmenn frétti af jafn mikilvægum áætlunum í gegnum fjölmiðla og fái ekki að koma að umræðunni fyrr en menntmálaráðherra er búin að ákveða niðurstöðuna. Það hlýtur að vera krafa landsmanna að kjörnir fulltrúar okkar fái að ræða þetta mál á Alþingi og koma að stefnumótun á sviði iðnnáms á réttum vettvangi.
Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur áherslu á nýja stefnu í menntamálum þar sem fjölbreytni og metnaður haldast í hendur. Meðal áhersluatriða í menntamálum á næstu árum er að móta markvissa stefnu um iðnnám svo að fólk hafi aðra valkosti en hefðbundið bóknám. Sérstaklega þarf að huga að eflingu iðnnáms utan höfuðborgarsvæðisins þannig að fólk um land allt hafi jöfn tækifæri til framhaldsnáms. Ég tek undir þessa stefna og tel að hið opinbera eigi að styrkja við iðnám og leggja metnað sinn í að efla það í stað þess að fría sig ábyrgð á því.
Greinin birtist í Morgunblaðinu 27. febrúar 2007