Elías Jón

Tölva, internet og rauðvínsglas. Svona er nútíminn.

Öndin Fjaðrafín yfirgaf stegg sinn, sem hún hafði búið með á Reykjarvíkurtjörn undanfarna mánuði, og hélt yfir í Vatnsmýrina. Skilnaðurinn olli miklu fjaðrafokki á tjörninni og ófáum gúmmírákum á Hringbrautinni þegar hún arkaði þar yfir ásamt fjórum ungum sínum.

Heyrst hefur að hún hafi nú þegar skriðið undir verndarvængt annars steggs í Vatnmýrinni. Sumir vilja meina að hún hafi heimsótt hreiður hans fyrir skilnaðinn.

Einmanna steggur drekkir nú sorgum sínum í Reykjarvíkurtjörn.

Nánar um þetta í Hér og Nú á föstudaginn.

Á Jónsmessunótt böðuðum við Guðrún Svava okkur, ásamt góðum hóp, okkur í heitum læk upp á Hellisheiði. Það var með þessa heimsókn mína í náttúruna sem aðrar að mörgum þykja þær skrítnar, jafnvel heimskulegar.

Þrátt fyrir ánægju okkar og nautn af slíkum ferðum höfum við Sverrir Aðalsteinn oft rætt fáránleika þeirra. Það er vissulega fáránlegt að setjast upp í vélknúið farartæki í miðri borg og stíga út úr því óbyggðum í þeim eina tilgangi að ganga einhverja leið, án þess að megintilgangurinn sé líkamsrækt. Eða hvað?

Slíkt háttalag teljum við afleiðing eftirefnishyggju. Það er að segja að líf okkar hafi náð því stigi að efnislegir hlutir geti ekki bætt það. Þess vegna högum við okkur svona skringilega, erum í leit að einhverri lífsfyllingu sem ekki fæst í búðarhillu.

Þetta skýrir líklega hversvegna við Guðrún Svava, ásamt góðum hóp, ókum upp á hellisheiði, skröngluðumst þar eftir torfærum vegarslóða til þess eins að ganga nokkra kílómetra, í hryssingslegu veðri, að heitum læk til að baða okkur. Og þetta gerðum við þrátt fyrir að í Reykjavík séu fjölmargir sundstaðir sem bjóð upp á heita potta. Fáránlegt háttalag ekki satt? Nei þvert á móti.

Þrátt fyrir ýmsa hnökra var þessi ferð yndisleg og vorum við endurnærð þegar við stigum út úr blikkbeljunni í miðri borg. Það að sitja í heitu baði um hásumarnótt, Jónsmessunót, í fögrum fjallasal er einstakt og ekki hægt að lýsa eða miðla til annarra sem hafa ekki reynt það.

Þið verðið að prófa þetta til að skilja!

Í gærkvöldi, rétt hjá Keflavík, tókst mér að grípa Guðrúnu Svövu úr loftinu. Textavarp sjónvarpsins vísaði mér á hana. Að því loknu ók ég með hana rakleiðis inn í Grafarvog þar sem okkar beið rjúkandi rabbabarabaka og glaðlegir tengdaforeldrar.

Það er bjart yfir Grafarvogi í dag, óskabarnið hefur snúið aftur.

Ég er líka afskaplega glaður yfir því að geta loksins vafið örmum mínum utan um hana, hlýtt á ferðasöguna og skoðað myndir. Í dag er ég glaður.

Mér þykir alveg einstaklega óspennandi að borða einn og ég hef stundum velt því fyrir mér ástæðunum fyrir því.

Mér hefur komið til hugar að ástæðan tengist viðurnefni sem Jakob hefur verið svo vænn að gefa mér, „mávurinn“. Þyki ég vera þvílíkt átvagl að ég læt mér ekki nægja matinn af mínum eigin diski heldur sit ég yfir diskum annarra og býð þess að eitthvað falli út fyrir þá. Því er mér nauðsynlegt að sitja eitt ekki til borðs til þess að sefja hungur mitt. Eftir talsverða umhugsun hafnaði ég þessari, þó góðu, ágiskun.

Ástæðuna tel ég einfaldlega vera þá að mér var innrætt strax í bernsku að málsverður er félagsleg athöfn. Athöfn þar sem fjölskyldan og vinir koma saman, tala saman og matast saman.

Þrátt fyrir að á síðustu árum hafi ég innbyrt flesta mína næringu á hlaupum, einsamall, oftast þó bæði, þá hefur þessi hvöt að setjast niður með góðu fólki og nærast aldrei horfið.

Þegar ég borða einn finnst mér ég einungis vera að uppfylla þeim kvöðum sem líkaminn hefur sett mér sem skilyrði fyrir afnot af honum, þ.e. að næra hann. Að sitja til borðs með góðu fólki nærir hinsvegar einnig sálina.

Nú er ég svangur, á sál og líkama, en finn engan til að snæða með.

Það styttist í að Guðrún Svava snúi til baka frá Tælandi.

Mér skilst á henni að hún hafi fallið fyrir litlum fílsunga sem hún hyggst ættleiða. Að sögn hefur hún farið varlega í innkaupunum til þess að hafa pláss í töskunni og sleppi við að borga yfirvigt.

Ég hlakka til að fá hana til baka, og fílsungann. Þegar hann vex úr grasi get ég notað hann til að komast leiða minna. Auðvitað eftir að hafa tekið út kennslu í fílareið frá Guðrúnu Svövu. Kannski eru fílar samgöngutæki framtíðarinnar?

Það er öllum ljóst að við Íslendingar erum sjálfhverf þjóð. Við teljum að allt snúist um okkur. Við erum best í heimi. Þessi sjálfhverfa er oft á tíðum góð þó að stundum keyri hún um koll. Helsti gallinn við hana er þó sú þröngsýni sem hún leiðir af sér. Auk þess sem þessi hugsun virðist einnig smitast inn í marga einstaklinga.

Við erum oft svo upptekin af sjálfum okkur að við lærum ekki að meta ólíkar skoðanir og menningarheima. Við erum jafnan fljót að fordæma það sem er framandi og öðruvísi en það er hjá okkur, við erum jú best í heimi. En hvernig má bæta úr þessu?

Styttings framhaldsskólanámsins er yfirvofandi þó svo menntamálaráðherra hafi frestað breytingunni um eitt ár. Margir réttilega staðið upp og gagnrýnt þetta því gallarnir eru vissulega margir. Nú langar mig hinsvegar að horfa í kostina við þessa breytingu.

Eftir breytinguna mun aðeins taka þrjú ár að ljúka stúdentsprófi. Ráðherra og forsvarsmenn atvinnulífsins telja helsta kostinn við þessa breytingu vera þá að fólki skili sér fyrr út á atvinnulífið. Ég sé hinsvegar annan kost, heilt frí ár.

Með frí ári er ég þó ekki að tala um að fólk eigi að liggja með tærnar upp í loftið. Heldur gefur þetta ár ungu fólki tækifæri til þess að ferðast um heiminn og opna í leiðinni augun og ekki síst hugann fyrir öllu því sem heimurinn hefur að bjóða. Ég vil reyndar ganga svo langt að setja skiptinemadvöl erlendis inn í námsskrá framhaldsskólanna, þá sem val.

Á þennan hátt gæti hið opinbera stuðlað að auknum menningarlegum skilningi þjóðarinnar, aukinni tungumálakunnáttu og bætt þannig til muna stöðu landsins í alþjóða samskiptum. Menntun sem þessi verður ekki kennd með fyrirlestrum eða bókalestri, aðeins með upplifum og reynslu. Slík menntun gæti reynst Íslandi ómetanleg auðlind í því hnattræna samfélagi sem nú er í þróun.

Þessu mætti haga þannig að boðið yrði upp á þennan kost eftir annað ár framhaldsskóla. Dvölin erlendis yrði u.þ.b. eitt ár. Síðan þyrtu þeir sem þetta veldu að ljúka einni önn til viðbótar eftir heimkomuna til þess að öðlast stúdentsskírteini.

Mér þykir þetta ekki vera svo fráleit hugmynd, og kæmi hún til framkvæmdar gæti það skapað Íslendingum mikla sérstöðu og gert okkur í alvöru sérstök, jafnvel best í heimi.

Ég öfunda erlendu ferðamennina sem þvælast nú um götur borgarinnar og vegi landsins með poka á baki. Ég vildi að ég væri í sömu stöðu og þeir. Það jafnast ekkert á við að ferðast á þennan hátt um nýja menningarheima þar sem ný upplifun býður á hverju horni.

Ég tel mig jákvæðan og opinn gagnvart öðru fólki. Ég reyni yfirleitt að horfa fram hjá göllum þess, meðvitaður um mína eigin, og gleðjast yfir kostum þess. Þess vegna verð ég alltaf svo niðurdreginn og sár þegar ég kemst að því að fólk sem ég hef kynnst er úldið inn að beini.

Mér líður einfaldlega illa þegar ég get ekki séð hið góða í fólki. En það þýðir ekki að hætta að reyna.

Uppfært:
Ég vil árétta að þessu er ekki beint að neinu ykkar sem ég umgengst reglulega.

Ég byrjaði helgina í ríkinu og lauk henni sofandi upp í rúmi. Hún var fín. Það var erfitt að vakna í morgun og byrja vikuna.