Ég hef það á tilfinningunni að engum muni koma það neitt svakalega á óvart þegar ég segi að ég er ekki hrifin af klámi. Sérstaklega er mér uppsigað við tiltölulega nýlega vinsæla tegund kláms, tilfinningaklámið. Ég hef skilgreint sjálfa mig sem harðan andstæðing tilfinningakláms sem er eins og allt klám, ófullnægjandi og sorglegt drasl sem skilur ekkert eftir sig. Ég hef því sett mér einfaldar prinsippreglur sem ég leitast við að fylgja og í anda þeirra hef ég eftir fremsta megni reynt að tala undir rós um mínar persónulegu raunir á þessu bloggi eða hlífa lesendum algerlega við því. Ég óska því ágæta fólki sem þetta blogg les ekki svo ills að þurfa að eyða tíma sínum að grenja samúðaróskir með nýjasta ruglið í lífi mínu inní kommentakerfið. Sérstaklega ekki útaf samviskulegum ástæðum, þar sem ég hef það yfir höfuð fínt, alla vega miðað við marga aðra, og á því enga vorkun skilið. Með hugsanlega örfáum undantekningum hefur þetta plan mitt gengið ágætlega og hef ég enga stefnubreytingu í huga.
Þetta tek ég fram vegna þess ég ætla að skrifa um í þessari færslu: dömp. Hafi það ekki komið nógu skýrt fram er ég sem sé ekki á höttunum eftir klappi á bakið, samúðargrenji eða tilboðum um að vinna fyrir mig ofbeldisverk, en allar áhugaverðar hugmyndir og skoðanir um dömp eru hjartanlega velkomnar. Ég beinlínis hvet til opinnar og gagnrýninnar umræðu
um dömp.
Að þessum varnöglum slegnum, vil ég segja að ég er viss um að ég er ekki sú eina hér sem veit þónokkuð um dömp, og eðli málsins samkvæmt líklega meira en ég vildi vita. Framhjá reynslu minni í þessum málum verður þó tæpast litið, hvort sem það er mín gæfa eða ógæfa þegar að öllu er að lokum á botninn hvolft, og vil ég nú vitna til reynslu minnar í umhugsunarefni dagsins. Það er nefnilega eitt sem bara hættir ekki að fara í taugarnar á mér við dömp, og er þó fæst huggulegt við það að vera dömpað. En þetta er alveg sérstaklega óþolandi helvíti. Það er það, að í nánast hvert skipti sem mér er dömpað, fylgir það iðulega sögunni að ég sé samt „alveg frábær stelpa“.
Lofsöngurinn um „alveg frábæru stelpunna“ er venjulega sunginn af dömparanum með tár í augnkrókunum og þvílíkum píslavættarsvip á andlitinu að ég sé hann fyrir mér hangandi á krossi með nagla í gegnum lófana. Sorgleg sjón, sem fær mig til að falla í gildruna og vorkenna grey wannabejesus fyrir að vera knúinn til að missa jafn frábæra stúlku og mig útúr höndunum á sér. Þangað til að ég man að það er stigsmunur á því að missa eitthvað og því að binda það við járnbrautarteina og fylgjast með lestinni koma brunandi.
En að segja mér að ég sé frábær stelpa getur þó alveg örugglega verið fallega meint og af einlægni. Eða að minnsta kosti umhyggjusöm tilraun dömparans til að skafa klessuna sem einu sinni var sjálfsálitið mitt undan skónum sínum. Hins vegar er staðreyndin sú, að ég tel ekki að þessi fallega athugasemd geri mér neitt sérstaklega gott. Hugleiðum það, ef ég er svona frábær, af hverju er mér þá dömpað? Og hvað á ég að gera til að koma í veg fyrir að mér verði aftur dömpað? Vera enn frábærri? Hvers konar ómannlegar kröfur eru það eiginlega, ég hélt að rugltoppnum hefði verið náð með brasilísku vaxi og fegrunaraðgerðum á skapabörmunum! Ég og Tótó erum klárlega ekki lengur í Kansas…
Það að tala um hversu frábær sú/sá er sem verið er að dömpa dregur líka úr þeim skilaboðum sem dömparinn er að senda frá sér, að hann vilji ekki vera með viðkomandi. Það er mjög illa gert gagnvart þeim sem dömpað er. Afleiðingarnar geta verið að viðkomandi sannfærist ekki jafn afgerandi um hug dömparans, því hvernig getur hann verið að dömpa mér ef ég er svona frábær?
Við verðum að gera okkur grein fyrir því og viðurkenna það, að hin klassíska breiköppræða: „Það ert ekki þú, það er ég“ hefur fyrir löngu verið úrskurðuð búin, dauð og grafin undir mykjuhaug. Sannleikurinn er sá að ástæðan fyrir dömpi er alltaf sú að dömparinn einfaldlega vill ekki vera með þeim sem dömpað er. Ósköp einfalt. Fyrir því geta að sjálfsögðu verið ótal margar ástæður og það er yfirleitt til langs tíma litið, fórnarlambi dömpsins í hag að fá að vita þær og geta brugðist við þeim. T.d. að fá að vita um galla sína ef þeir eru líklegir til að hamla þeim í framtíðinni. Handahófskennd dæmi:
„Þú tekur ekki nægilegt tillit til tilfinninga minna“
„Þú þrífur aldrei klósettið“
„Þú drekkur of mikið“
Með því að koma fram við þann sem dömpað er af hreinskilni er viðkomandi gerður raunverulegur greiði sem gerir miklu meira fyrir hann heldur en eitthvað innantómt hrós. Viðkomandi fær þá tækifæri og hvatningu til að endurskoða tiltekna þætti í lífi sínu og verða betri manneskja.
Sumar dömp-ástæður eru af öðru tagi, og ekki þess verðar að endurskoða sjálfa(n) sig vegna. Nema ef vera skyldi endurskoðun á vali á betri helmingum. Handahófskennd dæmi:
„Ég held ég geti gert betur“ (algeng ástæða, en sjaldnast orðuð upphátt)
„Ég er hrifinn af annarri/öðrum“ (ekkert við því að segja, því miður)
„Ég er tilfinningalega lokaður asni og fatta ekki hvað þú ert frábær“ (þessi ástæða er líka algengari en maður heldur, en aftur á móti er hún aldrei sett fram orðrétt)
Augljóslega er ekkert hægt að gera í þessum ástæðum og þær eru á engan hátt þeim sem dömpað er að kenna. Það sem þessi hreinskilni hefur fram yfir „þú ert frábær“-kjaftæðið, er að þótt að þetta sé særandi í fyrstu, þá er þetta betra til langstíma litið. Þetta gerir fórnarlambi dömpsins auðveldara fyrir að sjá hvað það er í raun gott að vera laus við dömparann. Auðvitað er þetta sárt, en það er hvort eð er alltaf sárt að vera hafnað. Hví ekki að drekka bikarinn til botns í einum teig í stað þess að draga kvalarfull endalokin á langinn?
Þess vegna vil ég fá ástæður næst þegar mér er dömpað. Hrýt ég? Er ég of væmin? Einkennist afstaða mín til sjálfshjálparbóka, viðskiptafræði, tómata og Evrópusambandsins af fordómum og fasisma sem gera mig óhæfa til að eiga í nánu tilfinningalegu sambandi við aðra manneskju? Eða er dömparinn kannski bara asni? Alla vega þá gengur það ekki upp að jafn frábærri manneskju og mér sé dömpað án þess að ég geri nokkurn skapaðan hlut af mér. Þegar frábærum stelpum er dömpað útaf engu, þá held ég að það sé kominn tími til að snúa aftur heim til Kansas.
Höfundur tekur fram að textinn hér að ofan er skrifaður í hálfkæringi og ekki settur til höfuðs neinni manneskju. Höfundur vonar ennfremur að hún hafi ekki gengið fram af neinum nema sjálfri sér með birtingu textans…
